ⓘ Marek Nowakowski. Marek Krzysztof Nowakowski – polski pisarz, przedstawiciel małego realizmu, publicysta, scenarzysta. ..

                                     

ⓘ Marek Nowakowski

Marek Krzysztof Nowakowski – polski pisarz, przedstawiciel małego realizmu, publicysta, scenarzysta.

                                     

1. Życiorys

Wychowywał się w podwarszawskich Włochach od 1951 dzielnica Warszawy. Uczęszczał do Szkoły Powszechnej nr 1 im. I Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego przy ulicy Parkowej 22 obecnie SP nr 94 przy ul. Cietrzewia 22, której kierownikiem był jego ojciec, Antoni Nowakowski. Przerwał naukę w szkole średniej, po czym pracował na lotnisku Okęcie, w strukturach Związku Młodzieży Polskiej, a następnie jako górnik dołowy w kopalni Rybnickiego Zjednoczenia Węglowego. W młodości dwukrotnie skazany został na karę więzienia, w którym spędził kilkanaście miesięcy. Wyrok odbywał m.in. w obozie pracy przy ul. Anielewicza w Warszawie "Gęsiówka”. W latach 1953–1958 studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim, lecz nie uzyskał tytułu magistra.

Debiutował w 1957 ogłoszonym na łamach "Nowej Kultury” opowiadaniem Kwadratowy.

Był uczestnikiem protestów przeciwko wprowadzeniu w 1976 zmian do Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Aresztowany w 1984.W styczniu 1976 roku podpisał list protestacyjny do Komisji Nadzwyczajnej Sejmu PRL przeciwko zmianom w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Współzakładał podziemne pismo literackie "Zapis” 1977, był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

W 2005 wchodził w skład honorowego komitetu wyborczego kandydata na Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, a w 2010 Jarosława Kaczyńskiego

Był publicystą "Gazety Polskiej”.

Mieszkał w Warszawie. Jest ojcem aktorki i tancerki Idy Nowakowskiej.

23 maja 2014 został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach kwatera BII30-tuje-17.

                                     

2. Twórczość

Jako literat jest zaliczany do tzw. pokolenia "Współczesności”. W swojej twórczości zajmował się oficjalnie przemilczanymi obszarami życia, ludźmi z tzw. marginesu społecznego i z peryferii wielkomiejskich. Bohaterowie wielu jego utworów to ludzie skłóceni z prawem. Wydał m.in. zbiory opowiadań: Ten stary złodziej 1958, Benek Kwiaciarz 1961, Silna gorączka 1963, Zapis 1965, Mizerykordia 1971, Książę Nocy 1978. Był też autorem Raportu o stanie wojennym cz. 1 1982, cz. 2 1983 i trzech zbiorów wspomnień o życiu w dawnej Warszawie Powidoki 1995, 1996, 1998.

W latach 90. wydał kilka książek w satyryczny sposób ukazujących rzeczywistość społeczną Polski z okresu transformacji ustrojowej: Homo Polonicus 1992, Grecki bożek 1993. W 2005 napisał książkę Nekropolis, w której wracał do Warszawy z lat swojej młodości, dając obraz ówczesnego życia literackiego stolicy. W 2009 nakładem wydawnictwa Świat Książki ukazała się książka Syjoniści do Syjamu, będąca zbiorem krótkich opowiadań i impresji ukazujących absurdy PRL.

Był autorem scenariuszy do filmów: Meta 1971, Przystań 1971 i Siedem czerwonych róż, czyli Benek Kwiaciarz o sobie i o innych 1973. Na podstawie jego opowiadania powstał film: Gonitwa 1971.

                                     

3. Publikacje

W 2014 ukazała się książkowa wersja wywiadów z Markiem Nowakowskim, wcześniej publikowana w częściach na łamach Tygodnika Solidarność: Okopy Świętej Trójcy. Rozmowy o życiu i ludziach. Z Markiem Nowakowskim rozmawia Krzysztof Świątek.

W 2014 ukazał się zbiór niepublikowanych wspomnień Marka Nowakowskiego Tak zapamiętałem Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2014 ​ISBN 978-83-7785-974-2 ​.

                                     

4. Nagrody i wyróżnienia literackie

  • 2002 Nagroda Literacka im. Władysława Reymonta
  • 1983 Nagroda Wolności francuskiego PEN Clubu
  • 1982 Nagroda Kulturalnej Solidarności
  • 1984 Nagroda Związku Pisarzy Polskich Na Obczyźnie; Nagroda Fundacji Alfreda Jurzykowskiego
  • 2002 Nominacja do Nagrody Literackiej Nike za Empire
  • 1968 Nagroda Fundacji im. Kościelskich
  • 2010 Nagroda Literacka m.st. Warszawy w kategorii "Warszawski twórca”
                                     

5. Upamiętnienie

9 listopada 2017 ulica nazwana wcześniej imieniem Bolesława Gidzińskiego, na terenie obecnej dzielnicy Włochy w Warszawie, zyskała nazwę ulicy Marka Nowakowskiego.

W 2017 Biblioteka Narodowa ustanowiła Nagrodę Literacką jego imienia.

W Barze Kawowym Piotruś na Nowym Świecie w Warszawie, gdzie Nowakowski często bywał, znajduje się gablota poświęcona jego pamięci.

                                     
  • Jerzy Marek Nowakowski ur. 5 lipca 1959 w Radomiu polski historyk, dziennikarz, publicysta i polityk. Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej na Łotwie
  • profesor Jerzy Marek Nowakowski publicysta ur. 1959 Józef Nowakowski aktor właśc. Nowak, 1850 aktor lwowski Klara Nowakowska ur. 1978 poetka
  • charakterze endeckim i antysemickim. O tym etapie życia Żebrowskiego Marek Nowakowski pisał następująco: Pociągały go wtedy mocarstwowe wizje obozu narodowego
  • Jacka Butrymowicza. Scenariusz filmu napisali Jacek Butrymowicz oraz Marek Nowakowski Pierwowzór scenariusza stanowią wspomnienia Teodora Niewiadomskiego
  • bosman Stanisław Iżyłowski Florian Staniewski Józef Osławski rybak Marek Nowakowski radiooperator Józef Fryźlewicz dyrektor przedsiębiorstwa Zbigniew
  • Irena Hrehorowicz, Marek Jasiński, Stanisław Jaszkowski, Zdzisława Malska, Stanisław Nałęcz - Koczanowicz, Wladimir Nosik, Marek Nowakowski Marcin Sosnowski
  • Marcin Nowakowski ur. 6 grudnia 1974 w Warszawie polski saksofonista, kompozytor, muzyk sesyjny. Współpracował z takimi artystami jak m.in. Paul Jackson
  • Tadeusz Nowakowski ps. Taddy, Wuj Teofil, Tadeusz Olsztyński ur. 8 listopada 1917 w Olsztynie, zm. 11 marca 1996 w Bydgoszczy polski pisarz i publicysta
  • partnerami byli: Jerzy Broniec, Władysław Beszterda, Zenon Makowski, Andrzej Nowakowski Bogumił Piątek, Jan Skowroński, Adam Tomasiak, Zenon Muszyński sternik
  • września Dwie brygady - reż. Wadim Berestowski, Janusz Nasfeter, Marek T. Nowakowski Jerzy Popiołek, Maria Olejniczak, Silik Sternfeld 7 grudnia Miasto
  • Nagroda Literacka im. Marka Nowakowskiego ustanowiona w 2017 przez Bibliotekę Narodową nagroda honorująca opowiadanie lub cykl opowiadań charakteryzujących